Magnesium en insulineresistentie bij type 2 diabetes: heeft suppletie zin?

Femke de Vries

Diabetesverpleegkundige en voorlichtingsdeskundige

Stel je even voor: je lichaam is een super ingewikkelde machine. Suiker (glucose) is je brandstof.

Insuline is de sleutel die de deur van je cellen opent zodat die brandstof naar binnen kan.

Bij diabetes type 2 werkt die sleutel niet meer goed. De deur zit op slot. Of de scharnieren zijn vastgeroest.

Je bloedsuiker schiet omhoog en je lichaam smeekt om een oplossing. Nu is er een kleine, onopvallende held in dit verhaal: Magnesium. Een mineraal waar je misschien niet dagelijks over nadenkt, maar dat een gigantische rol speelt bij dat deurslot. De vraag is: als je die held bijvoedt met een supplement, gaat de deur dan weer soepel open?

Waarom magnesium meer is dan alleen een spiermineraal

De meeste mensen kennen magnesium vanwege spieren. Kramp? Dan slik je magnesium.

Maar het is veel meer dan dat. Magnesium is de olie in de motor van je stofwisseling. Het is betrokken bij meer dan 300 processen in je lijf.

Zonder voldoende magnesium kunnen je cellen de insuline niet goed verwerken. Het is alsof je een Ferrari (insuline) in een slipperband (receptor) probeert te parkeren; het werkt gewoon niet.

Voor iemand met diabetes type 2 is dit extra pijnlijk. Je lichaam is al aan het vechten tegen insulineresistentie.

Als je dan ook nog eens een magnesiumtekort hebt, gooi je extra zand in de eigen motor. En dat gebeurt helaas vaak.

Het schrikbarende tekort bij diabetespatiënten

Het is geen zeldzaamheid; een magnesiumtekort bij mensen met diabetes type 2.

Sterker nog, het is eerder regel dan uitzondering. Onderzoek toont aan dat zo’n 75% van de diabetespatiënten een tekort heeft. Waarom? Allerlei redenen. Je nieren plassen meer magnesium uit door de hoge suikers.

Je darmen nemen het minder goed op. En je cellen verbruiken meer omdat ze in de stress staan.

Normaal gesproken wil je een waarde in je bloed van minimaal 1,8 mmol/L tot zo’n 2,5 mmol/L hebben.

Veel patiënten zitten daar ver onder. En dat is link. Een lage magnesiumwaarde correleert direct met meer complicaties. Denk aan hart- en vaatziekten of zenuwpijn (neuropathie). Dus, voordat je überhaupt aan pillen denkt: weet dat je waarschijnlijk al tekortkomt.

De chemische sleutel: Hoe magnesium insuline helpt

Hier wordt het technisch, maar ik hou het simpel. Magnesium activeert het enzym dat de insuline-receptor aanzet.

Zonder magnesium blijft die receptor slapen. Je produceert misschien genoeg insuline, maar je lichaam reageert er niet op. Dat is insulineresistentie in een notedop. Naast magnesium kan ook inositol bij insulineresistentie helpen; er zijn studies (bijvoorbeeld in het tijdschrift Nutrition) die keihard aantonen dat magnesiumsuppletie hier verandering in brengt.

Toevoegen van magnesium zorgde voor een duidelijke verbetering van de gevoeligheid voor insuline. Het allermooiste? Door de juiste vorm van magnesium te kiezen, ging de HbA1c-waarde (de gemiddelde bloedsuiker over drie maanden) omlaag.

In één studie met een half procent tot bijna een procent daling.

Dat is voor een diabetespatiënt een significant verschil.

Welke magnesium slik je wel (en niet)?

Als je naar het schap in de drogist kijkt, schrik je je een hoedje. Magnesiumoxide, citraat, bisglycinaat, sulfaat...

• Magnesiumoxide: De goedkoopste en meest voorkomende. Helaas ook waardeloos voor je lijf. Het trekt door je darmen zonder opgenomen te worden en zorgt vaak voor harde ontlasting. Sla dit over.
• Magnesiumcitraat: Een stuk beter. Wordt goed opgenomen. Is relatief goedkoop. Kan bij hogere doses wel laxerend werken.
• Magnesiumglycinaat: De topper. Heeft een hoge biologische beschikbaarheid, geeft geen diarree en is zacht voor de maag. Dit is vaak de aanbevolen vorm voor mensen die gevoelig zijn.
• Magnesiumsulfaat: Dit is Epsomzout. Niet om in te nemen, maar om in te baden. Opnemen via de huid werkt prima, maar slikken is niet de bedoeling.

Wat moet je hebben? Je wilt ongeveer 300 tot 400 milligram per dag binnenkrijgen. Een goede tip: zoek naar supplementen die P5P (Pyridoxaal-5-fosfaat) bevatten. Dat is een vorm van vitamine B6 die de opname van magnesium in de cellen enorm boost.

Magnesium: de smeerolie voor je hart en bloedvaten

Diabetes draait niet alleen om suiker. Het draait om het hele plaatje.

Mensen met type 2 hebben vaker last van hoge bloeddruk en teveel vet in het bloed. Ook hier springt magnesium bij. Het zorgt dat je bloedvaten ontspannen.

Dit verlaagt de druk. Een meta-analyse (een samenvatting van veel onderzoeken) liet zien dat magnesiumsuppletie leidde tot een daling van 5 mmHg bij de bovendruk en 3 mmHg bij de onderdruk.

Dat klinkt misschien als weinig, maar dat is het effect van sommige bloeddrukmedicijnen! Ook verlaagt het de triglyceriden (slechte vetten) en verhoogt het het goede cholesterol. Dus het helpt niet alleen je suiker, maar ook je hart.

Let op de valkuilen: Wanneer slik je beter niet?

Hoewel magnesium over het algemeen heel veilig is, zitten er haken en ogen aan. Te veel van het goede is nooit goed.

De meest voorkomende bijwerking is diarree. Je lichaam zegt: "Stop, ik heb te veel".

Als dit gebeurt, verminder je de dosis. Een ander gevaar is interactie met medicijnen. Magnesium kan de opname van bepaalde antibiotica (zoals tetracyclines) en plaspillen verstoren.

Ook magnesium tegen maagzuur (maagtabletten) kan de opname belemmeren. Raadpleeg dus altijd je arts of apotheker als je al medicijnen slikt.

Verder is het belangrijk dat je niet alleen magnesium toevoegt, maar ook kalium. Die twee werken samen. Als je magnesium verhoogt en kalium blijft laag, kan je hart hier last van krijgen. Eet dus genoeg bananen, avocado's of bladgroenten naast je supplement.

De eindconclusie: Is suppletie zinvol?

Als je diabetes type 2 hebt, is de kans groot dat je een tekort hebt.

En als je een tekort hebt, werkt je insuline minder goed. Dus: is suppletie zinvol? Ja, waarschijnlijk wel.

Het is geen magische pil die diabetes geneest. Je moet nog steeds je koolhydraten minderen en bewegen. Maar magnesium is een krachtig hulpmiddel. Het maakt je cellen gevoeliger voor de insuline die je al hebt, verlaagt je bloedsuiker, verbetert je bloeddruk en beschermt je hart.

Wil je gericht aan de slag? Bekijk dan onze koopgids voor de beste magnesiumsupplementen bij diabetes.

De gouden tip? Loop eens naar de apotheek voor een bloedtest op magnesium. Is het laag? Start met een hoogwaardige vorm zoals magnesiumglycinaat of citraat. Je lichaam zal je dankbaar zijn, en je bloedsuikerwaarden waarschijnlijk ook.